Video: Citytrip Boedapest - GayBelgium voor de bijl
De meest elegante stad van Europa. Zo beschreef de beroemde schrijver Thomas Mann Boedapest in de jaren '30. Maar ook nu, ruim 70 jaar later, pakt de Hongaarse hoofdstad iedereen in met haar onweerstaanbare charme.
Gezellig ingekneld tussen Oostenrijk, waarmee het ooit een dubbelmonarchie vormde, en een handvol andere landen zoals Slovenië, Servië en Roemenië ligt Hongarije. Magyarország, zoals de Hongaren hun vaderland noemen, kan bogen op een bijzonder rijke geschiedenis, maar veel verder dan goulash, keizerin Sissi, het betoverende Balatonmeer en de wandaden van ene aldaar geboren András Pándy reikt de faam van het Centraal-Europese land doorgaans niet.
Als vakantiebestemming moet het rijk in het hart van Europa de duimen leggen voor buurland Kroatië dat er dankzij zijn enorme kustlijn moeiteloos in slaagt om jaarlijks horden toeristen aan te trekken. Ook hoofdstad Boedapest heeft (voorlopig) moeite om op te boksen tegen de waanzinnige populariteit van Praag en Wenen bij het citytrippende volkje. En dat is jammer, want een wereldstad van dit kaliber - er wonen 1,7 miljoen mensen in Groot-Boedapest - verdient stukken beter.
Diezelfde mening is ook Andrea Wurmb toegedaan. Als volbloed Hongaarse en professionele gids kent deze superlieve vrouw de stad als haar broekzak. Haar wacht de zware taak om mij en twee collega's vier dagen lang de mooiste en spannendste plekjes van de metropool te tonen. Ze laat er geen gras over groeien en troont ons meteen mee naar het prestigieuze New York Café voor een copieus avondmaal. In vroegere tijden verzamelde zich hier de literaire elite van Boedapest voor een kopje koffie en een geanimeerd gesprek. Nu zijn het vooral toeristen die verpozen in het chique etablissement dat, mede dankzij een peperdure renovatie door een Italiaanse hotelketen, nog niets van zijn pracht en praal verloren heeft. Plafondschilderingen die wel door Michelangelo zelf lijken aangebracht, marmeren vloeren die zo schitteren dat je ogen er bijna van tranen en obers waarvan je wou dat je ze als dessert van de menukaart kan bestellen. In het goudgele licht dat de Venetiaanse lusters als een halo over de zaal verspreiden, doet Andrea me, met haar rosse haren en tenenkrommend Oostblokaccent, plots denken aan Madame Edith uit 'Allo 'Allo!. Even vrees ik dat ze plaats gaat nemen achter de piano voor een Hongaarse rapsodie en dat wij onze oorschelpen noodgedwongen geluidsdicht moeten maken met blokjes kaas. Die angst is gelukkig volkomen irrationeel; onze gids ontsteekt enkel in aanstekelijk enthousiasme als het over haar geliefkoosde Boedapest gaat. Ze noemt jaartallen op alsof het de verjaardagen van haar kinderen zijn en vertelt honderduit over het uiterst turbulente verleden van de stad (de geďnteresseerde lezer verwijs ik graag door naar de geschiedenisboeken).
Ronduit lyrisch wordt ze wanneer ze praat over de monumentale gebouwen, de prachtige vergezichten en de unieke sfeer die in haar geboortestad hangt. Wij zijn een dankbaar publiek en hangen aan haar lippen waarvan we denken dat ze met collageen geüpgraded zijn. Andrea reageert een tikje verontwaardigd. "Puur natuur", zweert ze, met de hand op het hart.
Culturele parel
Gepimpte lippen of niet, over de ademstokkende schoonheid van Boedapest heeft Andrea alvast geen spat gelogen. De Donau, net zo schoon en blauw als in de wals van Johann Strauss, vloeit ongestoord door het hart van de stad en glinstert in de felle ochtendzon. Talloze bruggen, waarvan de Margarethabrug en de Kettingbrug onbetwistbaar de mooiste zijn, overspannen de rivier en verbinden het vlakke, trendy Pest op de linkeroever met het heuvelachtige Boeda op de rechteroever. Beide stadsdelen, die pas sinds 1873 één stad vormen, zijn rijkelijk bedeeld met betoverende plekjes en indrukwekkende panorama's, maar het is de groene, overdonderende pracht van Boeda die het meest bejubeld wordt door bezoekers én locals gelijk. Het (letterlijke) hoogtepunt is er zonder twijfel de Burchtheuvel. Hier smeken het oude Koninklijke Paleis - een stad op zich - , de imposante Matthiaskerk en de sneeuwwitte, natuurstenen trappen en bogen van het Vissersbastion gewoon om de bewondering van de toerist. Enkel het uitzicht op het reusachtige Parlementsgebouw aan de Pestzijde is zo mogelijk nog opzienbarender. Geen enkele rechtgeaarde size queen die deze stenen mastodont met zijn opvallende, rode koepel geen tweede blik gunt. Geen enkele estheet die de bekoring ervan durft te ontkennen. Het monument is zo fraai en subliem dat zelfs de meest hopeloze kluns het al verschrikkelijk moet uithangen om er slechte foto's van te maken. Maar eigenlijk is heel Pest, met zijn gezellige straatjes, charmante pleinen en schaduwrijke parken, behoorlijk fotogeniek.
Het Parijs van Centraal-Europa wordt de stad weleens genoemd en nergens komt dat duidelijker tot uiting dan op de 4,5 kilometer lange Andrássyboulevard. Op deze drukke verkeersader eisen luxeboetieks ŕ la Louis Vuitton, Gucci en Burberry geleidelijk aan hun plaats op tussen weelderige fin-de-sičclepanden en gerenommeerde cultuurhuizen. De vergelijking met de Champs-Elysées is snel gemaakt. Op modegebied mag Boedapest dan nog flink achterophinken - het walhalla voor fashionista's ligt zeker niet in Hongarije -, met meer dan 200 musea en 30 theaters behoort de stad wél tot de culturele top van Europa. Hongaren krijgen de liefde voor klassieke muziek met de paplepel ingegoten en die liefde is voor het leven en niet duur (voor het luttele bedrag van 300 Hongaarse forinten - ongeveer 1 euro - ligt een avondje operette binnen handbereik). Ook Andrea, Hongaarser dan goulash, valt nog liever dood dan als cultuurbarbaar bestempeld te worden. Wanneer we op dezelfde Andrássyboulevard voor de Nationale Opera staan, vertelt ze vol passie over haar beroemde landgenoten die hier met hun composities grote successen hebben geboekt: Béla Bartók, Zoltán Kodály, Ferenc Erkel, Franz Liszt... Terwijl ik flashbacks krijg naar destijds fel gehate lessen muzikale opvoeding, kijkt de rest van het gezelschap haar vragend aan. Hun gezicht spreekt boekdelen: "Waar heeft ze het in godsnaam over?" Meteen, alsof ze daar door haar jarenlange gidservaring een zesde zintuig voor heeft ontwikkeld, merkt Andrea de collectieve verveling op. Alles haalt ze uit de kast om onze aandacht terug te winnen. Die krijgt ze pas wanneer ze ons vertelt dat de film Evita deels in Boedapest werd opgenomen en dat het balkon waarop Hare Majesteit Madonna het 'Argentijnse' volk toesprak dat van deze opera is. Met hernieuwde belangstelling kijken we naar het neorenaissancistische gebouw. Spontaan barsten we in zingen uit: Don't Cry for Me Argentina. Andrea werpt ons een bedenkelijke blik toe. Niet dat dat ons wat kan schelen. Wij zijn uitgelaten. Madonna en musicals, dát is pas cultuur!
Heerlijk baden
Muzikaal zitten we duidelijk op een andere golflengte dan onze gids, maar over één cultuurvorm zijn we alvast allemaal even laaiend enthousiast: de badcultuur. Met 118 warmwaterbronnen mag Boedapest zich met recht en rede de spa-hoofdstad van de wereld noemen (eat this, Spa!) en is een bezoekje aan een van de thermale baden een must-do. Absolute aanraders zijn de Széchenyi-baden, naar verluidt het mooiste kuuroord van Boedapest, en het in art-decostijl opgetrokken Gellért-complex. Grote luxe hoef je in die authentieke badhuizen niet te verwachten. Dat de Berlijnse Muur bijna twintig jaar geleden gevallen is, lijkt hier nog niet te zijn doorgedrongen. Verf bladdert er van de muren, de inrichting is communist chic (grauw en kil) en vergeleken met de norse badvrouwen is Stalin maar een doetje. Een handdoek bemachtigen vergt er engelengeduld en gaat gepaard met een administratieve rompslomp die zelfs de handen van Vincent Van Quickenborne even naar het uitdunnende haar zouden doen grijpen. Van de ontspannende en stressverlichtende werking van de kuurbaden is voorlopig niet veel te merken. Daar komt gelukkig verandering in van zodra we ons laten neerzakken in het verzengende water van een van de bassins. Meteen glijden alle zorgen van ons af. De sterke zwavelgeur prikkelt onze neus. Een antieke thermometer geeft de temperatuur aan: 37 graden. Een opwarmertje, want voor wie zich een idee wil vormen van hoe een kreeft in kokend water zich moet voelen, zijn er ook baden van vijftig tot zelfs zestig, zeventig graden.
Ook behoorlijk heet gaat het eraan toe in de stoombaden, en niet noodzakelijk in de letterlijke betekenis. Omdat vele kuuroorden een strikte scheiding tussen de seksen hanteren, gaan de mannelijke badgasten tamelijk vrij met elkaar om en is de homo-erotische context nooit ver zoek. En nergens is die spanning groter dan in het krap bemeten stoombad waar een dertigtal mannen - beslist niet allemaal adonissen en vermoedelijk allen hetero - in het halfdonker zij aan zij staan te puffen. Ik voel me mysterieus aangetrokken door een boom van een vent die pal voor mij staat. Zijn pekzwarte haren kleven tegen zijn stierennek en op zijn rug baant het parelende zweet zich langzaam een weg naar beneden. Zijn feromonenfabriek draait op volle toeren. Zijn kont, met moeite verstopt in een strakke zwemshort, vraagt gewoon om in geknepen te worden. Ik maak me snel uit de voeten, vooraleer ik aan mijn primaire driften dreig toe te geven en me daarmee mogelijk het grootste pak slaag van mijn leven op de nek haal. Alleen een ijskoude douche kan afkoeling brengen.
Losbandigheid in het zwembad
Die rust is maar van korte duur. Enkele uren later - de duisternis heeft intussen haar donkere sluier over de stad geworpen - zakken we met z'n allen af naar Rudas. Het fenomenaal mooie, Turkse badhuis op de Boedazijde is vanavond (en op andere voorafbepaalde zaterdagavonden) het uitgelezen decor voor Cinetrip, een hyperpopulaire poolparty die bekendheid geniet tot ver buiten de stadsgrenzen. Die faam dankt het feestje niet alleen aan zijn toplocatie en steengoede muziek maar ook en vooral aan de broeierige sfeer die er altijd heerst. Temptation Island, quoi, maar dan zonder het eiland en mét mooie mensen. De meisjes die hier in minuscule bikini's ronddartelen, zijn niet minder dan watergodinnen en laten zelfs ons, verstokte homo's, niet helemaal onberoerd. De jongens - vaak in niet meer dan een korte zwembroek die hun bilkaken maar net bedekt - zijn zo onaards mooi dat zelfs de meest overtuigde atheďst zich zou afvragen of er echt geen God bestaat. Ogen te kort hebben we om al dat prachtige Hongaarse DNA te bewonderen. Het risico op een stijve nek (om het maar bij lichaamsdelen boven de gordel te houden) is substantieel; zo vaak kijken we de voorbijgaande mannen na. Niet dat het ons iets oplevert. Ze zijn zo hetero als de pest en werpen hun keurende blikken alleen maar op de meisjes die de sletterige reputatie van Slavische vrouwen alle eer aandoen. Om ter wulpst kronkelen ze met hun lijf op het ritme van de muziek en als een kerel hen benadert, laten ze zich nog makkelijker bepotelen dan fruit op een zondagsmarkt. Er wordt geflirt en versierd dat het een lieve lust is. Vooral in het stoombad, waar zo'n doordringende zwavelgeur hangt dat Satan er perfect in zou kunnen gedijen, spelen zich taferelen af die doen denken aan een Romeinse orgie. Drijfnatte lijven strengelen zich in elkaar als palingen in een emmer, gretige tongen vinden hun weg naar gespierde torso's of glooiende boezemflanken en onder water gaan honderdtallen vingertjes op verkenningstocht. Veel verder dan dat gaat het niet (het is en blijft per slot van rekening een deftige poolparty), maar voor ons volstaat het. De kwellingen die ondertussen tantalische proporties hebben aangenomen, grenzen aan het ondraaglijke en dwingen ons om uit te wijken naar andere oorden. Ergens waar de sfeer (minstens) even geil en de mannen net iets bereikbaarder zijn.
Geen homoparadijs
AlterEgo, naar verluidt de beste gay club van Boedapest, is de plek die het meest aan die twee voorwaarden voldoet (de cruisingbars en homosauna's laten we maar netjes buiten beschouwing). De kerels hier kunnen qua schoonheid bijlange niet tippen aan die op de poolparty, maar één ding hebben ze alvast voor op hun heteroseksuele seksegenoten. Wanneer we ze het hof maken, flirten ze ongegeneerd en met zichtbaar plezier terug. Een beetje goede jager vangt hier snel buit. Meer schroom leggen ze aan de dag van zodra een camera in hun buurt komt. Beelden maken voor onze videoreportage is hier gewoon onbegonnen werk. Niemand die met zijn gezicht op film wil staan. Schrik in de ogen wanneer Tom, onze presentator, hen enkele vragen probeert te stellen. Scheldkannonades in het Hongaars wanneer de cameraman stiekem toch enkele opnames maakt. Cameraschuwe homo's, het is 'ns wat nieuws.
Volgens Janós, de voorzitter van de Hongaarse homobeweging en eigenaar van homosauna 69, heeft die angst om gefilmd te worden alles te maken met de negatieve maatschappelijke houding tegenover homoseksualiteit. Bij vele Hongaren (en bij uitbreiding vele Oostblokkers) leeft nog altijd het idee dat holebi's ofwel ziek, zondig of misdadig zijn. Openlijk holebi zijn vereist altijd moed, maar in Hongarije nog net iets meer. Veel mannen en vrouwen houden hun geaardheid dan ook angstvallig geheim, bang voor de afkeuring van familie en vrienden. Of ze trekken naar Boedapest waar ze lotgenoten vinden en anoniemer door het leven kunnen gaan. Zoals Matías, een bloedmooie 21-jarige student die in AlterEgo als een blok valt voor de charmes van onze sympathieke, Limburgse presentator. Als de dood is hij dat zijn familie en heterovrienden er ooit achterkomen dat hij op mannen valt. Ze zouden het niet begrijpen, misschien zelfs hem ervoor haten. Liefst van al zou hij in het buitenland studeren. Frankrijk, Spanje, Nederland, België, het maakt niet uit. Gewoon ergens waar zijn geaardheid niet voortdurend zo'n zware last hoeft te zijn. Hij heeft genoeg van al de leugens en poses. Ze scheuren hem haast voelbaar in twee. In AlterEgo voelt hij zich op zijn gemak. Hij flirt, kust, danst, geniet van de aandacht. Maar wanneer hij na het feestje buiten een taxi voor ons aanhoudt, vangen we een glimp op van de andere Matías. Afstandelijker, duidelijk stoerder, plots lichtjes in verlegenheid gebracht door onze aanwezigheid. Niet Tom maar zijn geheim is nu zijn kostbaarste bezit.
Is Boedapest dan écht zo'n homo-onvriendelijke stad? Nee. Toegeven, het is bezwaarlijk Sitges, Mykonos of de Marais in Parijs en als holebi hand in hand lopen, laat staan elkaar in het openbaar kussen, doe je er inderdaad beter niet (maar dat geldt net zo goed in bepaalde delen van Brussel of Antwerpen). En je mag er prat op gaan dat de jaarlijkse Gay Pride keer op keer ernstig wordt verstoord door extreem homofobe groeperingen (ook tijdens de meest recente editie, die twee weken geleden plaatsvond, kwam het tot zware rellen, red.). Maar laat dat allemaal geen belemmering zijn om deze parel aan de Donau te ontdekken, want als toerist valt er weinig tot niets te merken van antihomogevoelens en de stad is gewoon te mooi en uniek om links te laten liggen. Dus, waar wacht je nog op? A la découverte!
Praktisch
Wij verbleven in het elegante Andrássy Hotel***** (www.andrassyhotel.com), pal op de exclusieve Andrássyboulevard en een absolute aanrader! Het Heldenplein, het stadspark en de Széchenyi-baden liggen op een boogscheut. Ruime, mooie kamers met gratis Wi-Fi. Uitgebreide ontbijttafel.
Wij baadden als keizers in de prachtige thermale baden van Széchenyi, Rudas en Gellért (www.gellertbath.com). Meer info over deze baden op www.spasbudapest.com.
De lekkerste kerels spotten we in het Rudas-badcomplex op de Cinetrip SPARTY (www.cinetrip.hu) en homodiscotheek AlterEgo (www.alteregoclub.hu).
Zin gekregen in Boedapest? Neem een kijkje op de Nederlandstalige website www.visithongarije.be. Voor zij die op het vliegtuig willen springen: het Brusselse holebireisbureau Holiday Pride biedt interessante pakketten aan voor een citytrip naar deze en andere mooie steden. Meer op www.holidaypride.be.
