Homoseksualiteit is in Nederland nog steeds meer aanvaard dan in ons land. Uit onderzoeken blijkt dat ons land, Europees gezien, wel goed boert. We zijn vijfde en de kloof met koploper Nederland wordt kleiner.
Maar uit diezelfde onderzoeken blijkt ook dat jonge homo's en lesbiennes op school vaak worden gepest en dat bijna vier op tien wel eens zelfmoordgedachten hebben. Hetero's vinden ook dat holebi's mogen doen en laten wat ze willen, maar hun gedrag moet wel overeenstemmen met dat van een hetero. Zowel in België als Nederland is sprake van deze 'schijntolerantie'.
De reputatie van Nederland als homoland vertoont barsten door steeds meer meldingen van discriminatie en geweld tegen homo's in Amsterdam. Daarom voerden onze noorderburen onderzoek uit naar hoe tolerant Nederland is voor de holebigemeenschap. "Ze staan toch nog op nummer één in Europa, maar België nadert", zegt dr. Alexis Dewaele van de faculteit psychologie van UGent. Hij voert in samenwerking met het Steunpunt Gelijkekansenbeleid gelijkaardig onderzoek in ons land. "België, vooral Vlaanderen, heeft de laatste tien à vijftien jaar een inhaalbeweging gemaakt. Holebi's zijn meer zichtbaar en de attitudes van hetero's zijn de voorbije twee decennia sterk verbeterd. Dit is het gevolg van de Vlaamse overheid, de onderzoekswereld, de provincies en het verenigingsleven die goede wil tonen en stappen zetten." Uit onderzoek blijkt dat ruim acht op tien Belgen vindt dat homo's vrij moeten zijn om hun leven te leiden zoals ze willen (in Nederland is dat 9/10). Toch blijven heel wat resultaten schokkend. Zo is in homotolerant Nederland nog steeds één op vijf mensen tegen adoptie door homoseksuele paren en ruim één op tien is voor afschaffing van het homohuwelijk. 13% moet er niet aan denken dat zoon of dochter zou samenleven met een partner van hetzelfde geslacht en 5% wil geen homoseksuele leerkracht voor zijn kind.
Volgens Dewaele is er nog veel werk aan de winkel rond homoacceptatie. "Niet eenvoudig, want er is die schijntolerantie. Holebi's worden schijnbaar als gelijkwaardig beschouwd, maar slechts een minderheid van de hetero's ondersteunt voorstellen zoals adoptie door homo's. Mensen weten dat het 'not done' is om extreem negatief te reageren, dus doen ze dat eerder subtiel negatief. Schijntolerantie is dus een vorm van 'modern homofoob' gedrag. En dat klimaat stellen we toch vast in Vlaanderen", zegt Dewaele in zijn onderzoek.
In Nederland voerde Saskia Keuzenkamp van het Sociaal en Cultureel Planbureau onderzoek. "In Nederland bestaat schijntolerantie ook. Maar in 2006 stond 15% van de bevolking negatief tegenover homo's, nu is dat teruggedrongen naar 9%. Hoe dit komt? Samenloop van factoren. In Nederland zijn tegenstellingen nooit zo groot. De zorgsector is goed ontwikkeld en er is een hoge bevolkingsdichtheid. Je kan dus beter streven naar gelijkgezindheid. En vooral: Nederland kent een algemene gedoogcultuur." Toch is ook bij onze Nederlandse buren niet alles koek en ei. Keuzenkamp: "Twee derde van de lesbische moeders krijgt suggestieve vragen en drie op tien meldt geroddel. Hun kinderen krijgen in zes op de tien gevallen negatieve opmerkingen."
Op het werk krijgen homo's en lesbo's vaak te maken met onaangename reacties, maar vooral bij jongeren (middelbare school) is de situatie soms problematisch. Dr. Alexis Dewaele: "Holebi-jongeren voelen zich meestal thuis op school. Maar één op tien holebi-jongeren wordt vaak uitgescholden of belachelijk gemaakt. Bij hetero's is dat maar half zo vaak. Lesbische en biseksuele meisjes behalen ook gemiddeld het hoogste aantal B- en C-attesten." Saskia Keuzenkamp: "De middelbare school is geen veilige plek voor jonge holebi's. Ze leggen elkaar strikte gender- en seksuele normen op. Scheldwoorden en pesterijen zijn schering en inslag." Volgens Dewaele is dit gedrag typisch voor jongeren tussen 12 en 14 jaar. Het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (CGKR) in België registreerde 111 meldingen over discriminatie rond seksuele geaardheid (7% van het totaal) in 2006. In 2008 waren er dat 92 (5,2% van het totaal). "Dit is het topje van de ijsberg. Veel holebi's doen geen melding", aldus het CGKR.
