Er hangen heldonkere wolken boven het voortbestaan van de Belgian Lesbian & Gay Pride (BLGP), de opvolger van ‘Roze Zaterdag’. Door interne wrijving en budgettaire problemen dreigt een fiasco.
Op 17 mei 2008 is het de bedoeling dat de Brusselse straten een hele dag roze kleuren, met hier en daar een regenboogaccent. Die zaterdag gaat immers de jaarlijkse Gay Pride door in onze hoofdstad. Maar niettegenstaande het vrolijke elan waarop dan menig holebimanifestant door de stad flaneert, lijken de laatste uren van de Brusselse gay parade geslagen. Interne conflicten, een gebrekkige coördinatie, een voorbijgestreefde visie, tegenstrijdige belangen en het ontbreken van professionele medewerkers met kennis van zaken hebben tot gevolg dat de toekomst van de Brusselse Gay Pride aan een zijden draadje hangt.
Enkele vrijwilligers
Een evenement als de Gay Pride organiseren en in goede banen leiden is geen sinecure. In ons land vergt het ieder jaar opnieuw heel wat moed, motivatie en inspanning van een klein leger vrijwilligers die met een minimum aan begeleiding en omkadering een groot(s) spektakel op poten moeten zetten. Ten minste, dat is de bedoeling. De laatste jaren gaat het niettemin van kwaad naar erger met de Brusselse Pride. De opkomst vorig jaar langsheen het traject was abominabel laag, er waren bovendien maar een duizendtal manifestanten die omringd werden door slechts enkele praalwagens, waarvan er maar drie of vier het bekijken waard waren, en zelfs de afsluitende pridefuif in de Ancienne Belgique was (al is dat weinig verrassend en in lijn met de recente geschiedenis) van zorgwekkend niveau. Toegegeven, het weer zat absoluut niet mee en dat heeft ongetwijfeld meegespeeld in de geringe interesse voor de Gay Pride, maar te vrezen is dat de werkelijke oorzaken voor het falen van de Pride in ons land veel dieper liggen dan dat.
Verschillende organisaties
De BLGP wordt georganiseerd door de vzw Belgian Lesbian & Gay Pride. Die bestaat op haar beurt uit vertegenwoordigers van de Holebifederatie (de koepel van Vlaamse en Brusselse holebiverenigingen), haar Franstalige tegenhanger FAGL, het Holebi Overleg Brussel (HOB), het Franstalige CHB, L-Day (vroeger Lesbiennedag) en Arc-en-ciel Wallonie.
Jammer genoeg loopt de samenwerking tussen deze verenigingen al vele jaren spaak, met niet alleen een totaal gebrek aan nationale samenhang, maar - en veel zichtbaarder - ook een zwakke Gay Pride tot gevolg. Jaloezie is ‘le mot du jour’. Hoog oplopende interne ruzies en discussies, onderlinge concurrentie en een gebrekkige communicatie tussen de spelers lijken iedere kans op succes uit te sluiten. Ook het feit dat enkele van deze verenigingen intern zelf diep verdeeld zijn draagt zeker niet bij aan een oplossing. Een coöperatie tussen verschillende partijen kan natuurlijk enkel als deze actoren zelf eerst hun schaapjes op het droge krijgen en dat is vooralsnog niet het geval, al lijkt er binnen de Vlaamse homobeweging alvast beterschap op komst met de aanstelling van Yves Aerts als coördinator van de Holebifederatie. Hij is volop bezig met een vernieuwingsoperatie binnen de federatie die nu al haar vruchten afwerpt. De vraag blijft evenwel in hoeverre deze man met ervaring nu al kan inzetten op de BLGP. Misschien pakt hij liever eerst de interne problemen van ‘zijn eigen’ federatie aan. Wie zou het hem kwalijk nemen?
Geen roze zonnebril
Je hoort wel eens zeggen dat gays mekaar het zonlicht in de ogen niet gunnen. Uit allerhande anonieme getuigenissen bij verschillende partijen die betrokken zijn bij de organisatie van de BLGP blijkt dat die zegswijze meer dan ooit actueel is. Alleen al het feit dat kritiek louter anoniem kan geuit worden en meningen alleen ‘off the record’ geventileerd worden, toont aan dat de verstandhouding tussen de Vlaamse, Brusselse en Waalse holebi’s barslecht is. Het gros van deze organisaties heeft in tegenstelling tot wat je zou vermoeden weinig raakpunten, deelt niet dezelfde visies en is jaloers op de overheidssubsidies die de ene wel krijgt en de andere niet of in mindere mate. Het is dan ook niet verwonderlijk dat een samenwerking tussen deze verschillende verenigingen met dito karakter vierkant draait.
Ook de kwaliteit van de vrijwilligers die zich aansluiten bij de BLGP is veelal ondermaats. In veel gevallen gaat het om lieve mensen met bijzonder goede bedoelingen maar met weinig kennis van zaken en geen ervaring. Zij worden dan verondersteld mee in te staan voor de uitbouw van een instituut dat eigenlijk wel nationaal aanzien verdient maar het nog niet weet hard te maken. Omdat de koepelverenigingen zelf andere katjes te geselen hebben en niet over voldoende middelen beschikken om hun onbezoldigde medewerkers terdege te ondersteunen, is iedereen aangewezen op zichzelf. Samen met een gebrek aan communicatie en samenhang, zijn de gevolgen desastreus. Het jaar erop haken veel vrijwilligers om voor de hand liggende redenen af en gaat meteen ook alle pril opgebouwde ervaring verloren.
Dubieuze cumul
Nog erger wordt het wanneer de enkele trouwe bestuurders van de BLGP hun bezigheden cumuleren met een job in de privé die onlosmakelijk te maken heeft met de homobeweging en wanneer er tegenstrijdige belangen gaan spelen. Neem nu het voorbeeld van coördinator Youri Raes… Deze 27-jarige Mechelaar die tot voor kort volstrekt onbekend was binnen de gayscene werkt als vrijwilliger bij de Vlaamse holebikoepel. Vanuit die functie werd hij voor de Holebifederatie - toch een van de invloedrijkere partners van de BLGP - afgevaardigde voor de vzw BLGP, de organisatie die zoals eerder vermeld de Gay Pride organiseert.
Belangrijk om weten is dat Raes sinds vorig jaar zijn brood verdient als manager van de gay producten bij LNM Media, de opvolger van het failliet verklaarde After The Hype - het internetbedrijf van Alexander Dresen. Na de overname ging Dresen naarstig op zoek naar een nieuw gezicht voor zijn gay site en vond dit in Youri Raes. Anders dan zijn baas kent Raes dankzij zijn vrijwilligerswerk nogal wat mensen in het wereldje en was hij nog ‘ongeschonden’.
Wiens brood men eet…
Maar wiens brood men eet, diens woord men spreekt. Raes is als bezoldigd dienaar van Alexander Dresen helemaal aangetast door diens weinig ethische geest en hult zich net als zijn werkgever in een beleid van manipulatie, leugens en grootheidswaanzin. Van enige objectiviteit of deontologie is geen sprake en net dat is vandaag een van de grootste pijn- en probleempunten binnen de BLGP.
Ondanks zijn functie bij LNM Media, dat nota bene zowat alle belangrijke actoren binnen de gayscene tegen zich gekant heeft, deelt Raes meer dan ooit de lakens uit bij de Gay Pride. Dat lokt niet alleen wrevel uit bij de andere bestuurders, hier stelt zich ook een belangenconflict van formaat, dat staat buiten kijf. We nemen als voorbeeld een dispuut van de BLGP met enkele horecazaken. De gay site van LNM Media ligt overhoop met bijna alle belangrijke gay horecazaken en partyconcepten, uitgezonderd Love Everyone en het zwembadfeest Splash, dat door Love Everyone wordt uitgebaat. Gevolg: liever dan de Gay Pride-afterparty’s te organiseren in de gay clubs, drukt Youri Raes (wellicht met LNM Media in het achterhoofd) binnen de BLGP zijn zin door en kiest men voor een party in de Ancienne Belgique. Nochtans kampt de vzw met een prangend vrijwilligerstekort en een party in de AB draait op… Inderdaad; vrijwilligers.
Ook GayBelgium ondervond aan den lijve dat de BLGP liever met één Vlaamse gay site werkt dan met alle andere, vaak beter bekende en gerespecteerde websites. In 2007 boden we zelf (gratis) een gigantische reclamecampagne voor de Belgian Lesbian & Gay Pride aan. Als nieuwssite weten we immers maar al te goed dat het belang van dergelijke manifestaties niet onderschat moet worden. Van onze contactpersoon bij de BLGP vernamen we korte tijd later dat Youri Raes alle Nederlandstalige media-aangelegenheden naar zich toe trok en dat GayBelgium minstens 5.000 euro zou moeten neertellen voordat de BLGP in zou gaan op ons aanbod, dat gratis reclame inhield. Ben je nog mee? Wij alleszins niet meer. Maar de BLGP wel. Youri Raes ging in op het (lees: zijn eigen) voorstel van LNM Media en prompt werd alleen nog op de gay site van LNM Media reclame gemaakt voor de Gay Pride. Feit is dat deze site voornamelijk jongeren aantrekt. Net zij hechten weinig belang aan een Gay Pride. De tieners van nu zijn dan ook in een relatief homovriendelijk klimaat grootgebracht en hebben de optochttraditie niet meegekregen zoals andere generaties. Volledigheidshalve moet ook nog vermeld worden dat de mediapartner van de BLGP voor de samenwerking in 2007 nooit met één positief woord over de Brusselse Pride gerept had, tot grote ergernis van de talrijke cuties die van ‘hun’ Gay Pride het beste wilden maken en zich hiervoor dag en nacht onbetaald inzetten.
Iemand die het personeelsprobleem binnen de Belgian Lesbian & Gay Pride alvast onderkent, is Yves Aerts. Als nieuwe coördinator van de Holebifederatie stelt ook hij zich vragen over de positie van LNM Media-werknemer Youri Raes bij de BLGP. Het kan toch niet zijn dat een werknemer van VTM in zijn vrije tijd zou beslissen hoe een televisieprogramma op de VRT eruit moet zien en wie de commerciële partners van dit programma worden. Aan de telefoon zei Aerts alvast dat hij tegen het einde van deze maand met een oplossing voor het probleem zal komen en dat er geen ruimte mag zijn voor gelijk welk ‘conflict of interest’.
Nog oorzaken
Maar niet alleen de verkeerde marketingkeuzes en de ongepaste positie van Youri Raes zijn de oorzaak van het falen van de Gay Pride en de strubbelingen binnen de BLGP. Wat betreft die eerste kwestie, kampt de Pride met een imagoprobleem. In het buitenland worden Gay Pride parades vaak gezien als een fantastische feestdag waarop de gay community samen met haar vrienden op straat komt voor een geweldige party. En hoewel in België zowat alle juridische pijnpunten zijn weggewerkt, blijft het elan van de Pride oubollig en humeurig: meer en betere rechten voor holebi’s. Nochtans niet onbelangrijk. Vlak na de openstelling van het huwelijk voor holebikoppels in 2003, was het motto van de BLGP: ‘We want more!’ Totaal onbegrijpelijk, zegt een mens met gezond boerenverstand dan. Was ‘Thank you Belgium!’ geen beter leus geweest? Sindsdien groeide de kritiek op de organisatoren van de Pride. Heel wat holebi’s voelden zich minder en minder aangesproken door het propagandistisch karakter van de homostoet en wilden liever een groot straatfeest houden om de verworvenheden te vieren.
Akkoord, niets is onomkeerbaar en holebi’s worden nog steeds niet volledig geaccepteerd, maar geef de samenleving toch ook een beetje tijd om zich aan te passen aan recente ontwikkelingen en wees dankbaar voor wat je hebt binnengehaald. De eisenbundel van de Gay Pride in 2007 focuste op het buitenland, waar holebi’s in vaak erg penibele omstandigheden een leven moeten opbouwen. Samen met het vaderschapsverlof voor lesbiennes was de situatie in Europese landen als Polen en Litouwen het speerpunt van de bonte parade, die helaas uit slechts enkele honderden individuen bestond. Commerciële zelfmoord? Niet per se. Dit hoeft geen of-verhaal te zijn. De Pride kan mits een correct management, de juiste marketingkeuzes en een solide team perfect emancipatorisch, commercieel én populair zijn. Maar dan mag men niet vervallen in clichés, vetes, rancune en haat tegenover andere partijen die dezelfde doelstelling hebben.
Schatkist leeg
De ingewikkelde en quasi confederale structuur van België maakt het verenigingen à la BLGP niet eenvoudig om overheidssubsidies binnen te halen. In zijn anonieme blog merkte coördinator Youri Raes onlangs terecht op dat het eenmalige evenement EuroGames, de Europese sportcompetitie die vorige zomer met succes in Antwerpen werd gehouden, meer dan 120.000 euro subsidies had verworven van overheden en overheidsinstanties in ons land (€50.000 Nationale Loterij, €25.000 Stad Antwerpen, €18.000 van de provincie en €30.000 van Vlaams minister van Sport Anciaux). De Gay Pride kan volgens hem rekenen om amper 3.000 euro overheidssteun. Ook al kan je bananen moeilijk met mango’s vergelijken, het blijft een wezenlijk verschil.
Maar ligt dat niet deels aan de organisatoren van de Belgian Lesbian & Gay Pride zelf? Politici zijn in tegenstelling tot wat velen denken niet geheel achterlijk. Zij weten ook wel dat het rommelt binnen de organisatiestructuur en dat de verschillende partijen niet overeen komen. Bovendien slagen de organisatoren van de Pride er niet in massaal veel volk naar Brussel te lokken, wat meteen ook de beweegredenen voor het evenement in vraag stelt. Bovendien hebben steden als Antwerpen in het verleden al laten doorschemeren dat zij de Gay Pride graag zouden huisvesten en hiervoor ook de nodige centen op tafel willen leggen. Waarom verhuist de BLGP niet elk jaar naar een andere stad? De voordelen zijn legio: heel wat steden zullen zeker bereid gevonden worden de organisatie mee te financieren, er komt minder sleet op de formule (het is niet ieder jaar hetzelfde) en je bereikt iedere editie een nieuw thuispubliek. Toegegeven, Brussel is de hoofdstad van België. Maar als die hoofdstad de Gay Pride zo belangrijk vindt, moet ze die ook financieel maar ondersteunen.
Bedrijfsleven niet geïnteresseerd
Dat de vrijwilligers van de BLGP goede bedoelingen hebben, staat niet ter discussie. Maar goede zakenlui zijn het zeer zeker niet. Het enige bedrijf dat vorig jaar centen vrijmaakte voor sponsoring op de BLGP was BASE. De gsm-operator legde 7.500 euro op tafel om haar logo piepklein en - met respect - naast holebiblad ‘ZiZo’ (het huisblad van de Holebifederatie) op www.blgp.be en enkele affiches te zien staan. Schoenmaker, blijf bij je leest. Als je geen kaas gegeten hebt van marketing, besteed deze taak dan uit aan gespecialiseerde bedrijven of freelancers die weliswaar geld kosten, maar veel meer zullen opbrengen. Zij kunnen interessante sponsoringpakketten samenstellen en weten deze ook aan de man te brengen. Het is moeilijk te geloven dat Gay Prides in het buitenland (SAS Airlines, KLM, Volvo, Statoil, Nissan, Swedbank en Bahnhof zijn slechts enkele sponsors van Stockholm Pride) gigantische budgetten weten te vinden bij commerciële partners en dat diezelfde multinationals geen interesse zouden tonen in een succesvolle Gay Pride in wat men noemt de hoofdstad van Europa! Wat hen betreft is het een kwestie van vraag en aanbod: zorg voor voldoende kritische massa en de broodnodige inkomsten zullen zeker volgen.
Geen heksenjacht
‘GayBelgium wil de Pride kapot maken en richt haar giftige pijlen op de concurrentie.’ Dat zullen sommige kwatongen mompelen na het lezen van dit opiniestuk. Maar niets is minder waar. GayBelgium draagt de BLGP, ondanks haar tekortkomingen, een warm hart toe. Twee jaar geleden reden we zelfs mee met een praalwagen die om en bij de 5.000 euro kostte. Niet dat je dankzij die investering meer surfers bereikt, maar zo’n wagen met Kate Ryan erop maakte de Pride wel interessanter en meer catchy. We stelden ook niet zomaar voor om het evenement te sponsoren met gratis reclame. Ook met Youri Raes als persoon hebben we niet meteen een probleem. We hebben zelfs nooit persoonlijk met hem gepraat. Maar je mag toch verwachten dat hij beseft dat twee dergelijke functies niet combineerbaar zijn.
Het was met andere woorden gewoon hoog tijd dat iemand een keer aan de alarmbel zou trekken. Nu nog hopen dat deze oproep niet in dovemansoren valt; dat de verantwoordelijken eens goed in de spiegel kijken (en niet alleen om hun wenkbrauwen bij te plukken) en dat er een en ander verandert binnen de vzw BLGP.
Tot slot wil ik toch ook de talrijke vrijwilligers die aan de BLGP meewerken in de virtuele bloemetjes zetten. Los van een enkeling die zijn eigenbelang hoger inschat dan de holebi-emancipatie in ons land, verdient hun realisatie alle respect. Het is nu aan de verantwoordelijken om hen het juiste werkkader te bieden zodat ze efficiënter kunnen werken.
Nog eens kort de pijnpunten:
• Alle partijen moeten hun visie op elkaar afstemmen en met mekaar samenwerken in plaats van te concurreren. Zo niet kunnen ze beter uit de BLGP stappen.
• De BLGP moet korte metten maken met de incest die tot haar geledingen is doorgedrongen en ervoor zorgen dat belangenconflicten niet kunnen ontstaan. Zeker niet met de luttele mensen die het bestuur van de verenigingen uitmaken.
• De Belgian Lesbian & Gay Pride heeft nood aan een professionele omkadering die wordt beheerd door mensen met ervaring, inzicht en respect.
• Het wordt hoog tijd voor een nieuwe marketingaanpak.
Tot op 17 mei in Brussel. Meer info over de Pride op www.blgp.be.
